Ra đề IELTS Listening theo Question Type — tăng dần độ khó theo Band
Tài liệu dành cho giáo viên: cách thiết kế bộ bài tập luyện từng dạng câu hỏi, cách cài đáp án và bẫy cho từng bậc band, kèm chiến lược làm bài để hướng dẫn học viên.
Band 4.5Band 5.5Band 6.5Band 8.0
Cấu trúc bộ đề
| Thành phần | Quy chuẩn |
|---|---|
| Số bậc | 4 bậc: 4.5 · 5.5 · 6.5 · 8.0 — mỗi bậc là 1 cặp file Teacher + Student |
| Dạng câu hỏi mỗi bậc | 9 dạng: Form · Note · Table · Flow-chart · Sentence · Short answer · Multiple Choice (chọn 1 + chọn 2) · Matching · Map/Plan |
| Số câu mỗi dạng | 10 câu (Questions 1–10) → 90 câu mỗi bậc, 360 câu cả bộ |
| Mỗi bài gồm | Chiến lược & Mẹo (ẩn/hiện) · Audio (0.75× · 1× · 1.25×, chế độ Thi thật) · Đề · Check Answers · Script ẩn + Key bật/tắt có audio · Giải thích từng câu |
| Cuối mỗi bậc | 🎮 Game Key Catcher · 📊 Tiến độ (điểm, thời gian, xu hướng, khuyến nghị giáo viên, tải CSV) |
📶 2. Thang độ khó 4 bậc
Độ khó không chỉ đến từ từ vựng. Mỗi bậc thay đổi đồng thời 8 yếu tố đo được. Khi ra đề mới, giữ đúng các mốc trong bảng để các bộ đề cùng bậc có độ khó tương đương.
| Yếu tố | Band 4.5 | Band 5.5 | Band 6.5 | Band 8.0 |
|---|---|---|---|---|
| Tốc độ nói | Chậm (0.86×) | Gần tự nhiên (0.95×) | Tự nhiên (1.0×) | Nhanh (1.1×) |
| Giọng | Mỹ, chuẩn | Mỹ + Anh | Chủ yếu Anh | Anh + Mỹ đan xen |
| Bối cảnh | Đời thường đơn giản (đăng ký, hỏi giờ) | Đời thường nhiều chi tiết (thuê nhà, khoá học) | Xã hội, giáo dục (dự án, thảo luận nhóm) | Học thuật (bài giảng, seminar, nghiên cứu) |
| Loại đáp án | Tên đánh vần, số, thứ, danh từ đơn | Danh từ cụ thể, giá tiền, giờ | Cụm 2 từ, số nhiều, chính tả khó | Từ học thuật, đáp án ngầm phải tính/suy luận |
| Paraphrase | Gần như nguyên văn | Từ đồng nghĩa đơn | Cả cụm, đảo cấu trúc | Diễn đạt lại toàn ý, khái quát hoá |
| Bẫy | 1 bẫy rõ: nói sai rồi sửa | 1–2 bẫy: kế hoạch cũ, phủ định | Nhiều tầng: người khác, liệt kê loại trừ | Dày: ý kiến bị hiểu sai, số liệu gây nhiễu, tính toán |
| Giới hạn từ | ONE WORD AND/OR A NUMBER | ONE WORD / TWO WORDS | NO MORE THAN TWO WORDS (AND/OR A NUMBER) | Như 6.5 nhưng đáp án dài, chọn từ khó |
| Thời gian gợi ý / dạng | 12 phút | 11 phút | 10 phút | 9 phút |
Nguyên tắc vàng: mỗi lần lên một bậc, chỉ tăng thêm 2–3 yếu tố. Tăng tất cả cùng lúc khiến bài nhảy cóc, học viên nản và giáo viên không biết em yếu ở đâu.
🛠️ 3. Quy trình ra đề 8 bước
1
Chọn bậc và dạng câu hỏi. Mỗi dạng hợp với một kiểu bối cảnh: Form → cuộc gọi đăng ký; Flow-chart → mô tả quy trình; Matching → nhiều người/nhiều đối tượng; Map → hướng dẫn đường đi.
2
Viết ĐÁP ÁN trước (answer-first). Liệt kê 10 đáp án đúng loại thông tin của bậc (xem bảng mục 2). Kiểm tra từng đáp án vừa giới hạn từ.
3
Dựng câu hỏi theo đáp án. Câu hỏi trên đề phải được paraphrase so với lời nói (mục 5). Câu hỏi đi theo đúng thứ tự xuất hiện trong bài nghe.
4
Viết lời thoại, đặt đoạn KEY. Mỗi câu hỏi có đúng một đoạn key — câu hoặc nửa câu chứa đáp án. Trong skill, đoạn key được đánh dấu
<<n|…>> và được thu âm riêng.5
Cài bẫy. Mỗi câu ít nhất 1 thông tin gây nhiễu đúng kiểu của bậc (mục 4). Bẫy phải hợp lý — người bản xứ nghe vẫn tự nhiên.
6
Viết giải thích tiếng Việt. Mỗi câu 1–2 dòng: vì sao đúng, bẫy nằm ở đâu, paraphrase nào.
7
Phân vai giọng đọc. Hai người nói khác giới hoặc khác giọng vùng để học viên phân biệt; bậc cao dùng giọng Anh nhiều hơn.
8
Kiểm định. Đủ 10 câu, đánh số 1–10, mỗi câu có key, đáp án khớp giới hạn từ, chữ cái bản đồ khớp hình, chạy thử chấm 10/10.
🪤 4. Sáu kiểu bẫy (distractor)
Bẫy là thứ quyết định một đề "ăn band". Trong file Teacher, bẫy được gạch đỏ lượn sóng trong Script.
| Kiểu bẫy | Cách cài | Ví dụ trong bộ đề | Bậc |
|---|---|---|---|
| 1. Nói sai rồi sửa | Người nói đưa thông tin, rồi tự sửa: Sorry, no… / Actually… | She's six. No, sorry. She's seven now.2 | 4.5 → |
| 2. Kế hoạch / thông tin cũ | used to, originally, was going to, the website says | It was advertised at seven hundred pounds, but the owner has just reduced it to six hundred and fifty3 | 5.5 → |
| 3. Phủ định | Nhắc phương án rồi bác bỏ: not…, there's no…, we don't… | There isn't an indoor one. → đáp án outdoor | 4.5 → |
| 4. Người khác / đối tượng khác | Thông tin đúng nhưng thuộc về người khác | People assume I helped at the book fair, but it was my wife… | 6.5 → |
| 5. Liệt kê rồi loại trừ | Đưa 3–5 lựa chọn, loại dần từng cái | The harbour cruise has filled up… lighthouse walk is steep… → salt marsh | 6.5 → |
| 6. Đáp án ngầm / tính toán | Không nói thẳng con số; học viên phải cộng trừ hoặc suy ra | Each task takes twenty minutes, with a ten-minute break → 50 phút | 8.0 |
Mẹo cân liều: Band 4.5 chỉ dùng kiểu 1 và 3. Band 5.5 thêm kiểu 2. Band 6.5 thêm kiểu 4 và 5. Band 8.0 dùng cả 6 kiểu, mỗi bài nên có ít nhất 2 câu đáp án ngầm.
🔁 5. Paraphrase theo bậc
| Bậc | Trên đề | Người nói | Mức độ |
|---|---|---|---|
| 4.5 | Favourite activity | I like swimming best | Một từ đồng nghĩa quen thuộc |
| 5.5 | Collect bikes from… | You can pick the bikes up at… | Động từ đồng nghĩa (collect = pick up) |
| 6.5 | Special requirement: ___ access | One of our directors uses a wheelchair, so we'll need step-free access | Cả cụm, phải hiểu tình huống |
| 8.0 | Avoid beforehand: ___ | Avoid coffee, tea or energy drinks | Khái quát hoá: học viên tự rút ra caffeine |
🧩 6. Ra đề & chiến lược cho 9 dạng câu hỏi
Bấm vào từng dạng để xem: cách ra đề (dành cho giáo viên) và chiến lược làm bài (hướng dẫn học viên).
📝 Form Completion — Điền mẫu đơn
Cách ra đề
- Bối cảnh: cuộc gọi đăng ký, đặt chỗ, khai báo.
- 1 dòng Example ở đầu mẫu đơn.
- Trộn loại đáp án: tên đánh vần, số điện thoại, ngày, giờ, giá, danh từ.
- Ít nhất 2 câu có bẫy sửa lời.
- Bậc cao: đánh vần có chữ đôi (double N), đáp án phải cộng (40 + 5 = 45).
Chiến lược làm bài
- Đọc giới hạn từ đầu tiên.
- Đoán loại thông tin từng ô.
- Số 0 đọc là oh; double N = NN.
- Đáp án nằm SAU câu sửa lời.
- Viết tên đánh vần ra nháp trước khi chép.
🗒️ Note Completion — Điền ghi chú
Cách ra đề
- Bối cảnh: bài nói 1 người (giới thiệu, hướng dẫn, bài giảng).
- Ghi chú có đề mục rõ, theo trình tự bài nói.
- Từ khoá cạnh chỗ trống phải được paraphrase.
- Cài bẫy "used to / originally".
Chiến lược làm bài
- Đọc tiêu đề + đề mục để nắm mạch bài.
- Gạch từ khoá trước/sau chỗ trống, tự nghĩ từ đồng nghĩa.
- Kiểm tra số ít/số nhiều theo từ đứng trước.
- Lỡ một câu → nhảy ngay sang đề mục kế tiếp.
📊 Table Completion — Điền bảng
Cách ra đề
- Bối cảnh: so sánh 3–4 lựa chọn (phòng gym, chỗ ở, phương pháp).
- Mỗi cột cùng một loại từ (giá, giờ, ưu điểm…).
- Rải chỗ trống đều các hàng và cột.
- Bẫy: giá cũ, ưu điểm của lựa chọn khác.
Chiến lược làm bài
- Đọc tên cột và hàng: thông tin đến theo hàng ngang.
- Ô đã điền sẵn cùng cột cho biết loại từ cần điền.
- Khi người nói chuyển đối tượng (And Pulse?) → chuyển hàng ngay.
🔄 Flow-chart Completion — Điền lưu đồ quy trình
Cách ra đề
- Bối cảnh: quy trình có thứ tự (tái chế, làm sô-cô-la, xuất bản bài báo).
- 10 bước, mỗi bước một ô.
- Đáp án thường là V3 bị động (washed, melted) hoặc danh từ công cụ/nơi chốn.
- Dùng từ nối trình tự rõ ở bậc thấp; bậc cao ẩn bớt từ nối.
Chiến lược làm bài
- Đọc cả lưu đồ để hình dung quy trình.
- Nghe từ nối: first, then, at this point, after that, finally.
- Kiểm tra dạng từ theo cấu trúc ô (are ___ → V3).
✍️ Sentence Completion — Hoàn thành câu
Cách ra đề
- Câu đề luôn là bản paraphrase của lời nói.
- Đặt sẵn một phần cụm từ trong câu (live ___, greater ___) để kiểm tra học viên không viết lặp.
- Bẫy: kế hoạch ban đầu → in the end.
Chiến lược làm bài
- Đọc cả câu, đoán loại từ để câu đúng ngữ pháp.
- Nghe ý, không chờ nguyên câu.
- Không lặp từ đã có sẵn trong câu.
- Đọc lại cả câu sau khi điền.
❓ Short-answer Questions — Trả lời ngắn
Cách ra đề
- Câu hỏi Wh- ngắn, mỗi câu hỏi một loại thông tin.
- Bậc cao: câu hỏi yêu cầu khái quát (What type of sleep…?).
- Bẫy kiểu "People blame X, but…".
Chiến lược làm bài
- Gạch từ để hỏi: How many → số; Where → nơi chốn.
- Trả lời ngắn nhất có thể, đúng giới hạn từ.
- Không cần viết thành câu.
🔘 Multiple Choice — Trắc nghiệm (chọn 1 & chọn 2)
Cách ra đề
- Câu 1–6: chọn 1 trong A/B/C. Câu 7–10: hai cặp "Choose TWO" từ A–E.
- Cả 3 phương án đều được nhắc tới; chỉ 1 phương án khớp câu hỏi.
- Phương án nhiễu thường lặp nguyên từ trong bài nói.
- Câu chọn 2: hai đáp án nằm gần nhau, 3 phương án còn lại bị phủ định.
Chiến lược làm bài
- Gạch từ khoá trong từng phương án.
- Ghi ✗ ngay khi một phương án bị phủ định.
- Chờ người nói nói hết ý mới chọn.
- Câu chọn 2: đánh ✓/✗ cho cả 5 phương án, mỗi chữ đúng = 1 điểm.
🔗 Matching — Nối thông tin
Cách ra đề
- 10 mục (người, công ty, khu vực) × 6 lựa chọn A–F.
- Lựa chọn được dùng nhiều lần, có 1 lựa chọn ít/không dùng.
- Lựa chọn hiếm khi nói nguyên văn: no extra charge = free.
- Bậc cao: quan điểm bị hiểu sai (often misread as…).
Chiến lược làm bài
- Đọc kỹ danh sách A–F trước, viết từ đồng nghĩa cạnh mỗi lựa chọn.
- Tên người/mục là "mốc" — tập trung câu ngay sau tên.
- Lấy thông tin khẳng định, bỏ thông tin bị phủ định.
🗺️ Map / Plan Labelling — Gắn nhãn bản đồ
Cách ra đề
- Vẽ bản đồ có 2–3 mốc đã ghi tên, 1 điểm "you are here".
- 12 chữ cái cho 10 địa điểm (2 chữ thừa).
- Dùng đủ từ chỉ vị trí: opposite, behind, between, next to, in the corner.
- Kiểm tra từng câu mô tả chỉ khớp DUY NHẤT một chữ cái.
Chiến lược làm bài
- Xác định điểm xuất phát và hướng đi.
- On your left phụ thuộc hướng đang đi — xoay bản đồ theo người nói.
- Dùng ngón tay đi theo lời chỉ dẫn.
- Có chữ thừa — đừng cố dùng hết.
🎯 7. Chiến lược chung — 3 giai đoạn
⏪ Trước khi nghe (30–45 giây)
- Đọc giới hạn từ, khoanh tròn.
- Gạch 1–2 từ khoá mỗi câu hỏi.
- Đoán loại thông tin: số, tên, ngày, danh từ, tính từ.
- Đoán từ đồng nghĩa người nói có thể dùng.
▶️ Trong khi nghe
- Theo thứ tự câu hỏi, mắt luôn đi trước tai 1–2 câu.
- Nghe từ báo hiệu chuyển ý và đổi ý (mục 8).
- Lỡ một câu → bỏ qua, bám câu tiếp theo.
- Ghi tắt, chưa cần đúng chính tả ngay.
⏩ Sau khi nghe
- Kiểm tra chính tả, số ít/số nhiều.
- Đếm số từ so với giới hạn.
- Đọc lại câu xem đã đúng ngữ pháp chưa.
- Không để trống — đoán theo loại từ.
🔁 Sau khi chấm (trong file)
- Mở Script, bật Key.
- Bấm từng đoạn key tô xanh để nghe lại.
- Đọc phần giải thích, chép lại cặp paraphrase.
- Làm lại ở 0.75× rồi Thi thật.
🚦 8. Từ báo hiệu (signpost words)
| Chức năng | Từ / cụm từ | Ý nghĩa với người nghe |
|---|---|---|
| Sửa lời | Sorry, no… · Actually… · I mean… · Let me correct that | Bỏ thông tin trước, lấy thông tin sau |
| Thông tin cũ | used to · originally · was going to · the website says · last year | Thường là BẪY |
| Đối lập | but · however · whereas · on the other hand · rather | Đáp án hay nằm sau từ này |
| Bác bỏ quan niệm | people assume · it's often claimed · not as many think | Ý được nêu trước là sai |
| Trình tự | first · then · next · after that · at this point · finally | Chuyển sang bước / câu tiếp theo |
| Kết luận / tổng | altogether · in total · which brings it to · in the end | Con số / quyết định cuối cùng |
| Nhấn mạnh | the main… · the real issue · what genuinely… · far more | Đáp án quan trọng nhất |
⚠️ 9. Lỗi mất điểm hay gặp
| Lỗi | Ví dụ | Cách sửa |
|---|---|---|
| Vượt giới hạn từ | ONE WORD → viết "a swimming cap" | Đếm từ; bỏ mạo từ và từ đã có sẵn |
| Sai số nhiều | sandwich / reading group | Nhìn từ đứng trước chỗ trống, nghe âm /s/ cuối |
| Nhầm -teen / -ty | fifteen ↔ fifty | -teen nhấn âm cuối, -ty nhấn âm đầu |
| Chính tả | Pennington thiếu N, Whitcombe thiếu E | Ghi từng chữ cái khi nghe đánh vần |
| Lấy đáp án đầu tiên nghe được | Ghi 23 thay vì 24 (đã sửa lời) | Chờ người nói hoàn tất ý |
| Lặp từ có sẵn | live ___ → viết "live music" | Đọc cả câu sau khi điền |
🧭 10. Lộ trình luyện theo band
| Học viên đang ở | Bắt đầu với | Mục tiêu trước khi lên bậc | Ưu tiên luyện |
|---|---|---|---|
| Dưới 4.5 | Band 4.5 · 0.75× | ≥ 75% mỗi dạng ở 1× | Đánh vần, số, -teen/-ty, Form & Short answer |
| 4.5 – 5.0 | Band 5.5 · 1× | ≥ 75%, trong thời gian gợi ý | Từ đồng nghĩa, Table, Note, Multiple Choice |
| 5.5 – 6.0 | Band 6.5 · 1× | ≥ 75% ở chế độ Thi thật | Paraphrase cụm, Matching, Map, bẫy nhiều tầng |
| 6.5 trở lên | Band 8.0 · 1× → 1.25× | ≥ 75% ở 1.25× | Bài giảng học thuật, đáp án ngầm, Flow-chart, Sentence |
Quy tắc 75%: đạt từ 75% một dạng ở một bậc thì chuyển dạng đó lên bậc tiếp theo; dưới 50% thì lùi về bậc thấp hơn cho dạng đó. Mỗi dạng có thể nằm ở bậc khác nhau — đó là lý do bộ đề chia theo Question Type.
👨🏫 11. Cách dùng bộ file
File Teacher
- Script, Key, đáp án mở sẵn — dùng chiếu trên lớp.
- Mật khẩu hiện ở góc phải trên để cấp cho học viên.
- Bấm đoạn key tô xanh để phát lại đúng đoạn khi giảng.
File Student
- Vào làm bài ngay, không cần mật khẩu.
- Check → thấy điểm, câu đúng/sai.
- Script & đáp án chỉ mở sau khi đã chấm VÀ nhập mật khẩu.
- Tải kết quả CSV để nộp giáo viên.
Trang Tiến độ
- Điểm lần gần nhất, tốt nhất, thời gian, xu hướng.
- Mục "Làm tốt" và "Chưa tốt" kèm lời khuyên riêng.
- Khuyến nghị của giáo viên: 3 dạng cần ưu tiên.
- Biểu đồ tiến bộ theo thời gian.
Game Key Catcher
- 10 vòng nghe đoạn key, chọn đáp án.
- Tính giờ, cộng điểm tốc độ và chuỗi đúng 🔥.
- Dùng làm warm-up đầu giờ hoặc ôn cuối buổi.
🎧 12. Giọng đọc
Bộ giọng IELTS Listening được chọn theo 3 tiêu chí: rõ, khoẻ, đa dạng Nam/Nữ và Mỹ/Anh. Chỉ dùng giọng chất lượng cao; giọng yếu được tự động thay thế.
| Giọng | Giới · Vùng | Vai trò gợi ý |
|---|---|---|
| Bella (STRONG) | Nữ · Mỹ | Giọng chủ lực: presenter, nhân viên, sinh viên — đã tăng lực, sáng và to hơn ~1,5 dB |
| Heart | Nữ · Mỹ | Lễ tân, người gọi điện, phỏng vấn viên |
| Kore | Nữ · Mỹ | Người dẫn trung tính |
| Emma | Nữ · Anh | Giảng viên, quản lý, tutor (Band 6.5–8.0) |
| Puck | Nam · Mỹ | Phụ huynh, khách hàng trẻ, hướng dẫn viên |
| Michael | Nam · Mỹ | Giảng viên, nhân viên văn phòng |
| Fenrir | Nam · Mỹ | Quản lý, giảng viên — giọng dày, khoẻ |
| George | Nam · Anh | Tutor, warden, chuyên gia — chuẩn BBC |
| Fable | Nam · Anh | Người gọi điện, sinh viên Anh |